Pornografie

Pragmatische kunstvorm.

Voor mij als biograaf is wat volgt misschien wel de meest pijnlijke episode uit Perks leven (uitgezonderd die vervelende kwestie in Turijn.) Ik doel hier natuurlijk op het manuscript van de gelukkig nooit gepubliceerde studie Porno; de geneugten van de syntax waarvan het lezen me het schaamrood naar de kaken deed stijgen. In eerste instantie was ik geneigd me aan te sluiten bij Charles Atterton die heeft proberen aan te tonen dat dit geschrift een vervalsing was, op de markt gebracht door een van Perks tegenstanders (The Porn Conspiracy, Atterton, 1987), maar na lezing moet ik toegeven dat stijl en vocabulaire me hebben overtuigd van de authenticiteit van dit geschrift. Daar komt nog bij dat een aantekening in Perks dagboek melding maakt van de ontstaansgeschiedenis van de studie:

Op een avond bevond ik mij in het gezelschap van een vaag bekende, mij niet bijster sympathieke jonge man die me meetroonde naar zijn huis. Na enkele glazen bier te hebben geledigd, mij niets aanbiedend behalve een armgebaar dat kennelijk beduidde dat ik maar moest doen alsof ik thuis was, een levenshouding die me zelfs in mijn eigen woning tegenstaat, liet hij me een film zien die ik al na enige minuten wilde afdoen als een stuk vuillapperij waarmee de in deze tijd zo hoog geprezen arbeider zich vermaakt. Mijn ongeduld en misnoegen werden de jonge man kennelijk duidelijk, want zonder iets te zeggen verving hij de film voor een andere die echter meer van hetzelfde bood. Dit maal liet hij me de film op meer dan normale snelheid zien, zodat gesteun en gehijg me in elk geval bespaard bleef. Ik raakte verveeld, zoals ik dat altijd raak als ik met populaire cultuur geconfronteerd wordt en wilde opstappen, maar iets weerhield me ervan. De jonge man zette een nieuwe film op, waarvan de gebeurtenissen zich wel met adembenemende snelheid voltrokken. Na zo nog enkele films gezien te hebben begon ik het plotseling te zien. Dit was niet zomaar een collectie films. Achter al deze films school een zelfde patroon. Een geheime grammatica, onzichtbaar voor het publiek dat deze films gewoonlijk consumeerde, zoals bijna alles voor dit schorrie morrie onzichtbaar is, maar voor mijn geoefende geest duidelijk te onderscheiden.

Ik maakte wat aantekeningen op een papier wat ik in de kamer vond (een plakkerig stuk keukenrol dat toevallig tussen de kussens van mijn stoel was gepropt) en besloot na korte tijd op te stappen. Mijn gast liet me niet gaan alvorens ik hem een kleine beloning had gegeven voor zijn gastvrijheid en met lege beurs, maar vol gemoed ging ik op huis aan. (PW 1983, blz 2/3)

Het is in deze fatale nacht dat Perk een begin maakt met zijn studie. Ik zal volstaan met een korte beschrijving van de inhoud; en een aantal gekuiste, citaten.

De bovengenoemde studie, voor zover ze deze naam mag hebben, bestaat uit twee delen. Een korte theoretische inleiding, in de van Perk bekende frisse, briljante stijl; en een lange reeks geannoteerde samenvattingen van pornografische werken.

In het theoretische gedeelte ontvouwt de auteur (ik kan zijn naam nauwelijks in dit verband opschrijven) een theorie die hij op een gelukkiger moment in zijn leven zeker onmiddelijk verworpen had:

Het is in de pornografie (en dan vooral in de beeldende variant van deze kunstvorm) dat de grammatica als beste tot uitdrukking komt. De immer gelijke ontwikkeling van sexuele handelingen, die, niet gedwongen door de perversiteit van de maker, maar door de ijzeren logica van de syntaxis worden afgedwongen. Zo onthult de pornografie ons niet de ontsporingen van de werkelijkheid, maar juist de wetten die de werkelijkheid mogelijk maken.

Geen van de acteurs heeft een karakter. Alles is toegespitst op de handeling. Werkelijk pervers is dus de cultus die rond enkele spelers is ontstaan. Binnen de pornografie past geen sterrendom, geen persoonlijkheid; hierdoor wordt immers het essentiele aan het oog onttrokken. (PW, 1983, blz 7)

Hierna volgen samenvattingen van 1543 pornowerken waarmee Perk zijn theorie kracht tracht bij te zetten. Hieronder een voorbeeld:

Cum with the wind

1. vrouw: felatio
2. vrouw + man: orale sex, missionaris positie
3. vrouw + vrouw + man: orale sex, vaginale penetratie (2X)
4. vrouw + vrouw: cunnilingus
5. vrouw + man + man: orale sex, dubbele penetratie

Deze film volgt het patroon van de klassieke tragedie. In de eerste scene wordt de heldin aan ons voorgesteld, vervolgens zien we in de tweede scene haar initiatie in de wereld en in de derde scene beleeft ze haar hoogtepunt. Vanaf dat moment begint haar val leidend tot haar uiteindelijke ondergang. In de vierde scene vertoornt ze de goden om in de laatste scene haar straf te moeten ondergaan.

In 1983 werd Porno; de geneugten van de syntax gepubliceerd in een oplage van 1000 exemplaren. De auteur wordt nergens in de uitgave genoemd. Pas in de tweede druk (1983) staat de naam van Perk vermeld. Het boek kwam de uitgeverij op enkele boze brieven te staan en de naam Perk was voor korte tijd pseudoniem met smeerpijperij en onzedelijkheid. Gelukkig keerde Perk nooit terug naar dit voor hem zo ongeschikte thema.