Iedereen, zijn oma en haar hond, heeft het tegenwoordig over Linux, het guerilla-besturingssysteem dat volgens kenners makkelijk kan wedijveren met Microsofts "serieuze" OS, Windows NT. De fanatieke gebruikers willen graag geloven dat Linux bekendheid heeft verworven vanwege zijn technische merites. Dat is natuurlijk een vleiende gedachte, maar op zijn best maar één aspect van het verhaal.

De belangrijkste reden voor de huidige populariteit is ongetwijfeld dat Linux door Microsoft zelf in een uitgelekte interne memo is bestempeld als valide alternatief voor NT. Wat heeft Linux dat het zo bedreigend maakt voor Microsoft?

Hier zijn twee theorieën over die je afhankelijk van je paranoia in een willekeurige mengverhouding kunt aanhangen. De eerste theorie is dat Linux in Microsofts ogen niet echt een bedreiging vormt, maar dat doen alsof Microsoft van pas komt in de anti-monopolie zaak die nu al jaren in de VS tegen hen loopt. Als dit zo is heeft Microsoft een monster gecreëerd, want na het al dan niet opzettelijk uitlekken van de memo kwam Linux in het middelpunt van de media-aandacht te staan. Dat was alleszins te verwachten in een wereld die aan Microsofts lippen hangt. De enige conclusie is dan dat Microsoft onderschat heeft wat media-aandacht voor een stuk software kan doen. Dit is eigenaardig want Microsoft verkoopt zijn eigen producten vnl. door massale marketing-campagnes en gewiekste media-manipulatie.

Een andere theorie is dat Linux echt een bedreiging vormt, en daar is een aantal gegronde redenen voor.

Windows NT is Microsofts antwoord op de vele varianten van het UNIX besturingssysteem die in het bedrijfsleven en op universiteiten gebruikt worden om "mission-critical" software te draaien. UNIX is kostbaar, en Microsoft hoopt door een concurrerend product aan te bieden voor veel minder geld marktaandeel te veroveren. Nu is het marktaandeel van de UNIX-achtigen inderdaad slinkend, maar het blijkt dat ze dit vnl. verliezen, niet aan Windows NT, maar aan Linux. Linux is nl. een UNIX-achtige die gratis verkrijgbaar is. Iedereen met een internetconnectie kan het gratis downloaden en zoveel installeren

Linux is bovendien van geen enkel bedrijf en van geen enkel persoon. Het besturingssysteem en alle software eromheen wordt door duizenden individuen over de hele wereld geschreven, vnl. gewoon voor de lol of uit frustratie met commerciële alternatieven. Deze software wordt beschermd door licenties (o.a. de GNU Public License) die je verbieden je de software toe te eigenen en die je expliciet toestaan veranderingen in de software aan te brengen en deze veranderingen te verspreiden. Dit maakt het heel lastig voor Microsoft om efficiënt te concurreren. Hoe concurreer je nl. als bedrijf met een fenomeen, een "beweging" zonder kern of leider?

Een ander aspect dat Microsoft zorgen moet baren is de snelheid waarmee Linux zich ontwikkelt. Begonnen in 1991 als een hobbyproject van Linus Torvalds, een Finse informaticastudent, is het onder de vaardige handen van honderden programmeurs in slechts een paar jaar tijd uitgegroeid tot een besturingssysteem met industriele robuustheid. En nu dit punt bereikt is begint het bedrijsleven zich te interesseren voor Linux. Met name dit moet Microsoft zorgen baren: bedrijven beginnen massaal geld te pompen in het klaarstomen van Linux voor "prime time". De eerste tekenen hiervan waren dat Oracle (altijd bereid Microsoft een hak te zetten) hun database-systeem voor Linux ging aanbieden. De andere grote databasefabrikanten Informix, Sybase en IBM volgden al snel. (Zie bijv. dit artikel.)

Inmiddels is de lijst van bedrijven die Linux ondersteunen indrukwekkend: Intel, Compaq, Novell, IBM, SGI (het voormalige Silicon Graphics), Netscape, Sun, etc. etc. Veel van deze bedrijven verkochten al sinds jaar en dag software voor UNIX systemen, en ze zagen met pijn in hun hart het marktaandeel van Windows NT groeien. Uiteraard kunnen deze bedrijven hun software herschrijven voor het Windows-platform, en de meeste doen dit ook. Echt blij zijn ze echter niet met die strategie. Wie nl. software voor Windows maakt moet concurreren met vergelijkbare producten van Microsoft, en Microsoft kan garanderen dat hun producten naadloos samenwerken met de volgende versie van Windows, iets wat ze natuurlijk niet kan (lees: wil) voor de producten van anderen. Linux biedt de softwareproducenten een elegante ontsnappingsweg. Weliswaar steunen ze zo een directe concurrent van hun eigen UNIX-varianten, maar ze beschermen hun core-business. SGI ging zelfs zo ver dat het de ontwikkeling van haar eigen UNIX variant IRIX op een laag pitje heeft gezet ten faveure van Linux.

Microsoft slaat de ontwikkelingen met argusogen gade (er is zelfs een speciale task-force van Linux-watchers binnen Microsoft opgericht), en lijkt zich nog te bezinnen op een gepaste reactie.

Op het internet worden af en toe kort maar hevig de degens gekruist. Zo deed onlangs een door Microsoft gefinancierde studie naar de performance van Windows NT vs. Linux nogal wat stof opwaaien. De resultaten van de studie vielen zeer nadelig uit voor Linux, iets wat Microsoft in een triomfantelijke persverklaring uitvoerig toelichtte. Wie de getallen eens goed bekeek, viel echter meteen op dat het hierbij om extreme tests ging met onrealistische hoeveelheden data. Ironisch genoeg toonden dezelfde cijfers aan dat Linux uitstekend presteert naar reële maatstaven. Een ander opmerkelijke gebeurtenis was de oproep van Microsoft om een server met daarop een versie van hun nieuwe OS Windows 2000 te kraken. In antwoord daarop organiseerde een groep mensen een soortgelijke uitdaging voor een Linux server. De Linuxdoos bleef weken probleemloos overeind, ondanks honderden kraakpogingen. De Windows server ging nog de eerste dag onderuit. Microsoft claimde dat het aan de weersomstandigheden lag.

Afgezien van dit soort incidenten houdt Microsoft zich redelijk op de vlakte. In de Linux gemeenschap vraagt men zich af wat deze stilte te betekenen heeft. Waarschijnlijk hoopt men in Redmond dat de hype over zal waaien, maar sommigen vrezen dat Microsoft met een onverwachte meesterzet zal komen. De meest briljante zou ongetwijfeld zijn om Linux van de ene op de andere dag te omarmen, en met een eigen versie van Linux te komen: MS Linux. Ofschoon dit zeker zou leiden tot een luid getandenknars onder de Linux ontwikkelaars, is er niets in de Linux-licenties dat Microsoft verbiedt dit te doen. De kans dat het zover zal komen is echter vrij klein, want het zou betekenen dat Microsoft zijn paradepaardje Windows NT min of meer naar de thrashcan verwijst. Van de andere kant staat Microsoft bekend om zijn radicale koersveranderingen. Nog in 1995 zag Bill Gates geen heil in het internet. Dat was een jaar voordat de grote browser-oorlog uitbrak, en Microsoft Netscape bijna van de kaart veegde. En vertelt u mij eens, welke browser gebruikt u eigenlijk om deze pagina te bekijken?   (FrankS / 1999-09-17 00:47:47)

[terug]