In een ideale wereld leidt een sterk verhaalidee automatisch tot een sterke film: de regisseur hoeft alleen maar het plot af te wikkelen volgens de lijnen die door de logica van het idee gesuggereerd worden. Dat we niet in een ideale wereld leven wordt overtuigend aangetoond door Bryan Singers laatste film, Apt Pupil, naar Stephen Kings gelijknamige verhaal.

Stellen wij ons even voor wat voor soort film Apt Pupil had kunnen zijn. Een jongen en een oude man zitten aan een keukentafel in een kraakhelder huis in een Amerikaanse suburb. Een stukje verderop bewatert de buurman zijn gazon, de zon schijnt, trage beelden, statische afstandelijke camera. De jongen en de man praten in glasheldere dialogen zonder opsmuk. Ze cirkelen om elkaar heen, ze tasten elkaar af, flemen, dreigen, intimideren, sluiten pacten en verbreken ze weer. Ze drinken koffie en de man rookt. De buurvrouw komt een stukje koek brengen. Tot halverwege de film worden we in het ongewisse gelaten over de verhouding tussen de twee en de aanleiding tot het gesprek. De regisseur gunt ons de tijd ons te identificeren met de personages, partij te kiezen. De oude man is gelaten, bars en een beetje dommig. De jongen is welbespraakt, arrogant en hartvochtig. Gaandeweg het gesprek blijkt dat de jongen de man chanteert met diens oorlogsverleden, en dit verleden blijkt allengs gruwelijker dan we ooit hadden durven vermoeden. Een sobere maar effectieve spanningsboog die eenvoudig te extrapoleren was geweest naar een ingetogen dramatisch hoogtepunt.

Ongetwijfeld is dit niet de beste film die je zou kunnen maken van Stephen Kings verhaalgegeven van een jongen die een nazi-kampbeul herkent en deze dwingt om zijn gruweldaden op te dissen. Ongetwijfeld ook zou de strenge, verbale vorm niet iedereen aanspreken. Toch zou de film lang niet zo'n potje worden als wat Bryan Singer ervan gemaakt heeft. Singer, die furore maakte met The Usual Suspects, overspeelt zijn hand in de behandeling van het navrante thema. Hij compenseert de cliché-matige formuleringen en de slechte timing van de dialogen met suggestieve beelden van gaskamers, hij laat elke mogelijkheid wat inzicht te verschaffen in de psyche van de oude man onbenut (al doet Ian McKellen een dappere poging om zijn personage leven in te blazen), hij geeft ons onbehagen de kans weg te glippen in onbenullige sub-plotjes en als klap op de vuurpijl meent hij het verhaal te moeten laten culmineren in een heuse moord, gevolgd door een min of meer eind-goed-al-goed waarbij in ieder geval de oude rotzak het loodje legt. Twee uur lang wankelt en sleept de film zich voort, zwabbert van het ene bespottelijke uiterste naar het andere, en, wat nog het ergste is, het enige ongenoegen dat je eraan overhoudt is dat alweer een prima thema om zeep geholpen is in de handen van een onkundig regisseur.

Apt Pupil is nu verkrijgbaar op video.  (FrankS / 1999-12-29 15:07:36)

[terug]