De Digital Versatile Disc, DVD, lijkt een geschenk uit de hemel. Toch kleven er wat duistere kantjes aan deze uitvinding, en de strijd om dit paradijselijk stukje digitaal vernuft is onlangs pas goed losgebarsten.

DVD is de moderne variant van de compact disk. Hij maakt gebruik van dezelfde techniek: een zilveren plaatje vol met gaatjes die eentjes en nulletjes coderen, en die met een laser worden afgetast. Op een DVD past afhankelijk van de capaciteit 5 tot 17GB aan informatie, wat 8 tot 28 keer zo veel is als op een cd.

De DVD specificatie, gesteund door vrijwel alle elektronica-giganten van de wereld, verenigd in het DVD forum, valt in ruwweg twee delen uiteen. Het eerste deel beschrijft de DVD als het grote broertje van de cd-rom: een datadrager met een eigen file-systeem (UDF). Willekeurige data, van Word- tot WAD-files kunnen hierop worden opgeslagen en door een willekeurige DVD-rom speler qgelezen worden. Ideaal voor multi-media naslagwerken dus: geen gehannes meer met stapels cdroms die verwisseld moeten worden als je van Aardappel naar Zetmeel springt in je super-deluxe multi-media encyclopedie.

Het tweede deel van de specificatie beschrijft het formaat van DVD-video: een verzameling van technieken die het mogelijk maken videofilms op DVD op te slaan en weer af te spelen. Volgens de reclames is DVD-video onvergelijkbaar veel beter dan VHS. Hierin hebben ze zonder meer gelijk. Vergelijk het met het verschil tussen cassettebandjes en cd's. Ten eerste is een DVD digitaal: elke copie is exact gelijk aan het origineel, en de kwaliteit lijdt niet onder het gebruik. Verder heeft ook de coderings-techniek de afgelopen jaren niet stilgestaan. Een goed geproduceerde DVD film wordt met top-of-the-bill MPEG2 compressie bewerkt en voorzien van maar liefst zes geluidssporen: vijf voor bioscoop-kwaliteit dolby surround-sound en eentje voor extra bas-effecten. Werk aan de winkel voor je hifi-installatie dus. Voorts beschrijft de specificatie een basale computertaal die ieder DVD video-systeem verondersteld wordt te spreken. In de praktijk wordt deze taal vnl. gebruikt om de menuutjes op DVD's aan te sturen.

Dat is allemaal prachtig, maar zoals gezegd zit er ook een meer duistere kant aan DVD, en die heet Content Scrambling System, ofwel CSS: een methode om de video-data te versleutelen. Volgens de fabrikanten van DVD is dit om het tomeloos kopieren van hun titels tegen te gaan. Wie hier even over nadenkt snapt echter dat dit argument geen steek houdt: tenslotte kun je ook een gecodeerde DVD bit voor bit kopiëren, en vervolgens de kopie afspelen. Waarschijnlijker is dat het DVD forum op deze manier controle over de DVD-videospeler markt wil behouden. Wie namelijk een DVD-speler wil maken, mag erg veel geld neertellen voor een licentie op de decodeerroutines. Een ander aspect is de regionalisatie van films. CSS wordt tevens ingezet om te voorkomen dat films die in Europa nog in de bioscoop moeten komen op DVD uit Amerika worden geïmporteerd. Een Amerikaanse DVD is zonder illegale ingrepen niet af te spelen op Europese spelers.

Tot voor kort werkte deze strategie aardig, en waren alleen door het DVD forum goedgekeurde DVD spelers in staat de encryptie te begrijpen en DVD-video af te spelen. Onlangs is echter een Noorse groep cryptoanalysten erin geslaagd de codering te breken. Ze hebben een programmaatje (DeCSS) gepubliceerd dat een versleutelde DVD opent. En nu is de beer los.

Het DVD forum heeft vrijwel direct een rechtzaak aangespannen tegen maar liefst 500 personen die op hun websites informatie verschaffen over het DeCSS programma. Dit maakt de zaak extra interessant. Het DVD forum moet nu drie claims verdedigen die stuk voor stuk hoogst disputabel zijn:
- dat het illegaal zou zijn om CSS te kraken. Reverge engineeren het uitvogelen van hoe iets werkt is volkomen legaal, en heeft ons in het verleden al wonderschone dingen als de IBM compatible PC opgeleverd
- dat het illegaal zou zijn om kopieën van DVD's te maken. Het maken van een kopie voor eigen gebruik is volstrekt geoorloofd voor media als CD's en videobanden, dus waarom niet voor DVD?
- dat het publiceren over en linken naar een illegaal programma (wat dus nog te bezien valt) op zich al illegaal zou zijn. Dit druist in tegen het recht van vrije meningsuiting, een goed waar met name de Amerikanen erg op gesteld zijn.

Het is dus begrijpelijk dat de aanklacht nogal wat stof deed opwaaien. Inmiddels hebben de voorstanders van ''vrije'' DVD-spelers zich ook in een forum verenigd: opendvd.org. Op hun website valt een weelde aan redelijk factuele informatie te vinden, alsmede links naar nieuws en achtergronden over deze DVD-oorlog, opnieuw zo'n fraaie nieuwe-media-oorlog op de rand van het nieuwe millennium. Laten we hopen dat de Good Guys winnen.   (FrankS / 2000-01-06 03:55:40)

[terug]